Vanuit CDA Molenwaard kreeg Hanke Bruins Slot de nodige extra informatie mee, onder andere over de unieke volgorde van de omgekeerde herindeling: Eerst de ambtelijke organisaties samenvoegen en daarna pas bestuurlijk fuseren. “In vergelijking met andere herindelingen is dit een bijzonder proces. Andere gemeenten kunnen een voorbeeld nemen aan de gemeenschappelijkheid waarmee de drie gemeenten naar de herindeling hebben toegewerkt,” aldus het Kamerlid uit Utrecht.

Over de vraag hoe lang de nieuwe gemeente Molenwaard het zal uithouden tot de volgende fusie was Hanke Bruins Slot duidelijk: “Dit is een typische herindeling van onderop, met een breed draagvlak binnen de gemeenten zelf. Dat is voor het CDA bepalend. Of de gemeente Molenwaard groot genoeg is, is aan de gemeenten zelf om te bepalen. Zij zijn de baas.”

De Tweede Kamer zal het wetsvoorstel over de samenvoeging van de gemeenten Graafstroom, Liesveld en Nieuw-Lekkerland dit voorjaar behandelen. Naar verwachting zullen de herindelingsverkiezingen in november plaatsvinden.

“Het kerngericht werken is onze fractie uit het hart gegrepen”, aldus CDA-raadslid Arjan Kraijo. “Wij hebben het vanaf het eerste moment omarmt en zijn nog steeds ten volle overtuigd van de meerwaarde van dit concept voor de inwoners van de nieuwe gemeente. Wij hopen dat alle fracties dat inmiddels ook inzien.”

De nieuwe gemeente wordt groter, maar komt met het kerngericht werken tegelijkertijd ook dichterbij. Arjan Kraijo: “De ambtenaren, het college en ook wij als gemeenteraad moeten die ivoren toren uit. Wij moeten de kernen in; naar de inwoners, de verenigingen en bedrijven toe. Wij als CDA-fracties zullen het komende jaar alvast het goede voorbeeld geven.”

Het CDA kiest voor het herinrichten van het voormalige gemeentehuis in Groot-Ammers op basis van het nieuwe werken. De drie miljoen euro die de gemeenteraden voor de huisvesting beschikbaar hebben gesteld is wat het CDA betreft ook het maximum. Arjan Kraijo: “Een nieuw gemeentehuis op een andere plek of op een traditionele manier ingericht is per saldo ook duurder. In deze tijden van bezuinigingen maakt dat de keuze een stuk makkelijker. Maar het belangrijkste is dat de locatie Groot-Ammers als backoffice straks uitstekend past bij het idee dat de ambtenaren, het college en de gemeenteraad de kernen in gaan.”

Het debat over het dienstverleningsconcept vindt plaats in de gezamenlijke raadsvergadering van dinsdag 13 december.

Het CDA dankt allen die de inloopavonden hebben bezocht. Mochten er inwoners, verenigingen of ondernemers zijn die geen gelegenheid hadden om de avonden te bezoeken, maar toch graag een idee met het CDA willen delen, dan kan dit via een speciaal emailadres: idee@cdamolenwaard.nl.

Een van de resultaten van de inloopavonden: de ideeënboom.

CDA-raadsleden Mark den Boer (Graafstroom) en Marja Ooms (Liesveld) aan het werk op het terrein van zwembad De Dompelaar.

Raadslid Nico Jongerius: “In toenemende mate komt de school in beeld waar het gaat om signalering en preventief jeugdbeleid. De school moet bij de gekozen basisvariant voor het Centrum voor Jeugd en Gezin ook als lokale en laagdrempelige front office gaan fungeren. Tenslotte moeten we ook niet vergeten dat de bezuinigingen van rijkswege en de te verwachten verzwaring van de onderwijstaken als het gaat om het passend onderwijs hun effecten zullen hebben. Deze ontwikkelingen zouden eigenlijk eerder een extra financiële impuls dan een bezuiniging ten gevolge moeten hebben. In elk geval vinden wij dat de voorgestelde bezuiniging op schoolbegeleiding moet worden geschrapt.”

Het amendement werd in de drie gemeenteraden aangenomen. PvdA, VVD en Gemeentebelangen Liesveld stemden tegen het amendement. 

De weerstandsratio – een indicatie van de buffer om financiële risico’s op te vangen – is in een jaar tijd teruggelopen van 0,9 naar 0,6. In een gezonde situatie zou deze ratio eigenlijk 1 moeten zijn. Frank Meerkerk: “Het CDA roept de colleges op om soberheid en doelmatigheid te betrachten. Om toch maar weer eens ouderwets de hand op de knip te houden. Wat moet moet, en verder niet. Gewoon calvinistisch dus! We ondersteunen dan ook van harte het principe dat meevallers naar de algemene reserve en het weerstandvermogen gaan en tegenvallers binnen begroting worden opgelost.” 

Het CDA vindt het van groot belang dat de nieuwe gemeente Molenwaard straks met een goede financiële basis kanstarten. Frank Meerkerk: “Het zou toch zonde zijn: Een succesvolle omgekeerde herindeling waarbij we al één ambtelijke organisatie hebben, al het beleid al netjes hebben geharmoniseerd, maar dat we eigenlijk zijn ‘vergeten’ om daar een goede financiële basis bij te doen.”

Wat ziet u als u aan Molenwaard denkt? Wat vindt u belangrijk? Meer ruimte voor natuur of voor ondernemen – of kan het allebei? Mag de gemeente u vragen uw eigen stoep te vegen? Als er minder subsidie te verdelen is, betaalt u dan wat meer contributie of gaat uw sportclub dicht?

Iedereen die een mening heeft over de toekomst van Molenwaard is van harte uitgenodigd om hierover op één van de inloopavonden te komen praten met lokale CDA-politici, CDA-bestuurders en programmaschrijvers. Inmiddels zijn bijna 250 verenigingen in Molenwaard per brief uitgenodigd. In de drie gemeenten worden bovendien posters opgehangen met een uitnodiging aan de inwoners.

De avonden worden gehouden op 29 en 30 november en 1 december in de Spil in Bleskensgraaf. De deuren zijn open van 19:30 tot 21:30. Tijdens de eerste avond staan de thema’s veiligheid en leefbaarheid (ook: sport, verenigingsleven, vrijwilligers) centraal. Op 30 november zijn zorg, welzijn en onderwijs aan de orde. De laatste avond staat in het teken van economie, ruimte, wonen, duurzaamheid, water, verkeer en vervoer. Ideeën kunnen ook worden gestuurd naar idee@cdamolenwaard.nl.

Lees hieronder de bijdrage van CDA-raadslid Mark den Boer aan het debat over het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid voor de nieuwe gemeente Molenwaard.

Voorzitter,

Op 12 april dit jaar spraken we in deze raad voor de eerste keer over de uitgangspunten voor het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid. Een eerste ronde van bijeenkomsten met de verenigingen en stichtingen had toen al plaatsgevonden. Na vaststelling van de uitgangspunten is nogmaals een aantal bijeenkomsten georganiseerd. Dit alles heeft geleid tot het subsidie- en tarievenbeleid dat vanavond voorligt. Er is sprake geweest van een intensief traject waarbij de verenigingen centraal stonden, zij hebben op belangrijke momenten de mogelijkheid gehad mee te denken. Voor ons is dat een waardevolle constatering.

Subsidiebeleid

In april heeft het CDA al aangegeven dat de huidige financiële situatie, het toewerken naar de nieuwe gemeente Molenwaard, maar ook de veranderende maatschappij vraagt om het maken van keuzes. Deze keuzes zijn in het nieuwe subsidiebeleid gemaakt. Een aantal verenigingen krijgt straks meer subsidie dan voorheen, een aantal krijgt helemaal geen subsidie meer. Natuurlijk roept dat reacties en teleurstelling op bij de verenigingen, ook al begrijpen de meeste wel dat er keuzes gemaakt moeten worden. Wat ons bij onze contacten opvalt is dat sommige verenigingen de subsidie zien als een stukje waardering van de gemeente voor het werk dat zij doen, ook al hebben zij die subsidie misschien helemaal niet nodig. Wij hebben in april aangegeven dat een vereniging subsidiëren om het enkele feit dat het een vereniging is, wat ons betreft niet meer in deze tijd past. Maar al die vrijwilligers bij de verenigingen verdienen onze waardering en hebben die waardering nodig. Laten we daar ook als gemeentebestuurders werk van maken! Een goed begin is wat ons betreft de vermindering van de verantwoordingslast voor verenigingen met een kleine subsidie. Daarmee gaan we uit van vertrouwen in de vrijwilligers in plaats van wantrouwen.

De colleges stellen voor om per saldo niet op de subsidies te bezuinigen. Wij zijn het daarmee eens, dit was ook niet het doel van dit nieuwe subsidiebeleid. Het doel was harmonisatie en de subsidiëring transparanter maken. Voor elke vereniging gelden straks dezelfde heldere verdelingscriteria, bijvoorbeeld voor elke vereniging een basisbedrag plus een bedrag per jeugdlid. Ongelijkheid tussen verenigingen zijn we daarmee ook kwijt. Extra aandacht voor jeugd en voor ouderen is de rode draad in de nieuwe verdelingscriteria. Het CDA is daar blij mee.

Tarievenbeleid

Dan het tarievenbeleid. 100% kostendekkendheid voor zowel exploitatielasten als kapitaallasten met, indien nodig, een compensatie via de directe subsidie; dat was onze insteek dit voorjaar. Maar wij hebben ook gezien welke consequenties dit voor verenigingen zou hebben. Meer dan 300.000 euro extra op het bordje van de verenigingen leggen vindt het CDA te ver gaan.

Het scenario op basis van de taakstelling van € 68.000,-, die al in de begroting is ingeboekt, vinden wij een aanvaardbaar alternatief. In het voorjaar hebben wij al gepleit voor een fatsoenlijke overgangsperiode. Wat ons betreft wordt het nieuwe tarievenbeleid dan ook niet al per 1 januari, maar per 1 juli 2012 van kracht.

Uit de reacties die wij van sportverenigingen hebben ontvangen blijkt dat de nieuwe berekeningssystematiek van de kostprijzen en tarieven nog veel vragen oproept. De tabel met de effecten van het nieuwe subsidiebedrag en de nieuwe tarieven was vooral bedoeld om een beeld te geven van hoe de verhoudingen bij het nieuwe beleid komen te liggen, maar veel verenigingen hebben deze getallen als werkelijkheid geïnterpreteerd. Zij begrijpen vaak niet hoe getallen tot stand zijn gekomen en welke getallen als uitgangspunt zijn genomen. De systematiek staat wat het CDA betreft niet ter discussie, maar de colleges zullen extra energie moeten steken in het verzamelen van actuele cijfers en het uitleggen van de nieuwe systematiek aan de sportverenigingen.

Voorzitter, ook ónze insteek is het nooit geweest om verenigingen met het nieuwe subsidiebeleid het zwarte gat in te jagen. Wij steunen dan ook het instellen van een knelpuntenpotje. Maar wij vinden wel dat duidelijke criteria moeten worden opgesteld voor wanneer een vereniging voor een bijdrage uit deze pot in aanmerking komt. Een bijdrage uit deze pot is wat het CDA betreft wel een ultimum remedium, we moeten stimuleren dat verenigingen eerst vanuit hun eigen kracht en creativiteit naar een oplossing op zoek gaan. Als iets onder druk komt te staan komt er maatschappelijke energie vrij.

Tot slot voorzitter. Wij zullen keuzes moeten maken, alles bij het oude laten is geen optie. Het uitgangspunt van het CDA voor die keuzes was dat het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid de creativiteit en eigen verantwoordelijkheid van de verenigingen moet stimuleren. Dit uitgangspunt zien wij duidelijk terug in het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid. Met dit nieuwe beleid breken we onze voorzieningen niet af, maar bouwen we onze samenleving op.